Integraal Zorg Akkoord: niet-vrijblijvend samenwerken veranderen

Integraal Zorg Akkoord: niet-vrijblijvend samenwerken veranderen

23 augustus 2023
Programmamanagement, Regionale samenwerking met sociaal domein, ROS-netwerk

In het Integraal Zorg Akkoord is het realiseren van regionale samenwerking een middel om goede, toegankelijke en betaalbare zorg te bereiken. De ROS’en zijn experts in het begeleiden van veranderingsprocessen en in het bouwen van regionale samenwerkingsverbanden. Arie Jongejan, directeur-bestuurder van ROS Proscoop licht dit toe aan de hand van voorbeelden in Noordoost Nederland.

Eén van de opdrachten binnen het Integraal Zorg Akkoord (IZA) is het creëren van regiobeelden, waarin de feitelijke situatie en belangrijkste knelpunten binnen de zorg en gezondheid in de regio worden beschreven. Deze regiobeelden vormen de basis voor de regionale aanpak van het IZA, in combinatie met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Deze regiobeelden zijn overal in het land op 1 juli 2023 opgeleverd. Zij vormen het startpunt van de regionale aanpak van het IZA. En dat in samenhang met de uitwerking van het GALA. 

Voor Noordoost Nederland zijn op initiatief van zorgverzekeraars en gemeenten, samen met regionale partners zoals GGD, kenniscentra en Proscoop, voor zeven regio’s regiobeelden vormgegeven. Per regio verschilt onze (in)directe betrokkenheid bij de totstandkoming van zo’n (geactualiseerd) regiobeeld én de duiding daarvan. Op basis van een gezamenlijk beeld van de regio wordt voor eind 2023 een regioplan opgesteld. Door het verstrekken van opdrachten en vormen van begeleidingsteams worden, samen met een groot aantal regionale belanghebbenden, inmiddels belangrijke stappen hiervoor gezet. 

Andere overlegstructuren 
Door het (mede) opstellen van de regiobeelden en de voorbereiding op de regioplannen werd duidelijk dat bestaande overlegstructuren vaak niet meer voldoen aan de huidige urgentie en ambities op regionaal niveau.

Veel bestaande overlegstructuren zijn vanouds gericht op deelpopulaties (ouderen, jongeren) of thema’s (GGZ). Ook is de ondersteuning te sterk afhankelijk van de regionale context (urgentiegevoel, energie bij partijen, doorzettingsmacht, ondersteuningsmogelijkheden).

Het veranderen van deze bestaande overlegstructuren is een belangrijk actiepunt door de komst van het IZA en GALA. We gaan van meer vrijblijvende netwerken (informatie delen en inspireren) naar een governance structuur die meer gericht is op de gehele populatie van een regio (verantwoordelijkheid nemen, aanspreekbaar zijn) en meer verbonden moet zijn met de directe zorg en met directe betrokkenheid van de burger. 

Het vraagt visie en lef van de betrokken partijen, met name van bestuurders, om de manier van samenwerken te veranderen en hierbij ook nieuwe partijen te betrekken. Deze verandering is nodig, waarbij oplossingen ook buiten de zorg gezocht moeten worden. Voor Proscoop ligt het accent op verbeteren van regionale samenwerking en het versterken van de eerstelijnszorg. Ik licht dit toe aan de hand van twee casussen. 

Weg met de wachtlijsten: de aanpak voor betere GGZ 
In een groot deel van het land vormen zij een bekend probleem: wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg. Het is mooi om te zien wanneer op regionaal niveau resultaten worden geboekt. Zoals bij een pilot in Apeldoorn en Zutphen.

Sinds anderhalf jaar werken daar 25 organisaties samen aan het regionale project Weg van de Wachtlijst. De resultaten van de Transfertafel Apeldoorn-Zutphen, waarvan GGNet de voorzitter is, zijn na één jaar al dermate succesvol dat ze vragen om verdere opschaling. De pilot was gericht op het terugdringen van de wachttijden in de ggz.

Mensen die een ggz-verwijzing kregen werden zo snel mogelijk de juiste behandeling geboden in het brede netwerk van mentale gezondheidsorganisaties in de regio. In twaalf maanden tijd werden 600 transfers gerealiseerd. De 600 transfers leverden de volgende resultaten op: 44 procent werd van de specialistische GGZ (sggz) doorverwezen naar andere ‘snellere’ sggz: partijen waar de wachttijden korter zijn. Vijftien procent kon van de sggz naar de basis ggz doorverwezen worden en 10 procent werd door het sociaal domein opgepakt.

Ook blijkt uit cijfers dat 40 tot 50 procent van de mensen die bij GGNet in Apeldoorn werden aangemeld in die periode van twaalf maanden elders sneller, beter passend en goedkoper geholpen konden worden. 10% kon zelfs direct in het sociaal domein terecht. 

Om de GGZ-wachttijden terug te dringen in Noordwest-Overijssel tekenden 26 partijen een samenwerkingsovereenkomst. Concreet gaan de partijen:  

  • Eén centraal aanmeldpunt opzetten voor mensen met mentale klachten in de regio; 
  • Elkaar inzicht geven in de afzonderlijke wachtlijsten en gezamenlijk bekijken hoe vraag en aanbod beter bij elkaar gebracht kunnen worden;  
  • Acute geestelijke gezondheidszorg verbeteren en het versneld inzetten en afbouwen van zorg vóór en ná een dreigende crisis.  

Data gedreven werken in de ggz 
Om wachtlijsten te voorkomen wordt ook ingezet op een andere manier van kijken. Bijvoorbeeld door op een innovatieve manier gebruik te maken van data. Onlangs is de Datawerkplaats Mentale Gezondheid in Drenthe gelanceerd, waarin onder andere GGD Drenthe en Proscoop een belangrijke rol spelen. 

Datagedreven werken aan de (mentale) gezondheid van alle Drenten is het doel van deze werkplaats. Binnen de Datawerkplaats richten we hiervoor een domein-overstijgend, interactief dashboard in met gezondheidsinformatie.

Met de lancering vorige maand van het dashboard maakt de Datawerkplaats de overgang van data naar duiden en het voeren van de dialoog. De volgende stap is het gebruik van de datawerkplaats bij regionale tafels en het gezamenlijk interpreteren van de verkregen inzichten.    

Deel 2 van dit artikel verschijnt op 19 augustus. In dit tweede deel schrijft Arie Jongejan over het opzetten van oncologiezorgnetwerken. Daarna rondt Jongejan af met een reflectie over de relatie van het IZA en de regionale praktijk.  

Over de auteur
Arie Jongejan (1960) werkt als directeur bestuurder bij ROS Proscoop.  Hij was eerder werkzaam in de eerste lijn, bij Bartiméus (zorg, onderwijs en wonen voor blinde- en slechtziende kinderen) en de KNOV (toen beroeps- en ondersteuningsorganisatie voor verloskundigen). Als mede- initiatiefnemer van de ROS Carans en Scoop sinds 2004 nauw betrokken bij de Regionale Ondersteunings Structuren in Nederland. Hij is o.a. lid van de landelijke werkgroep Public Affairs van het ROS-netwerk.  Daarnaast lid (geweest) van diverse adviesraden, redacties, RvT Gezondheidscentra en een woonproject (burgerinitiatief) in zijn woonplaats Nijkerk. Arie is te bereiken via arie.jongejan@proscoop.nl  

Terug

ROS in uw regio

Wilt u meer weten over de ROS in uw regio? Het overzicht van alle contactgegevens vindt u op de interactieve kaart:

Elaa

Hoogte Kadijk 143C
1018BH Amsterdam
088 – 34 33 000
info@elaa.nl
www.elaa.nl

Zorgadvies Groningen

Paterswoldseweg 806
9728 BM Groningen
050 – 211 5620
info@zorgadviesgroningen.nl 
www.zorgadviesgroningen.nl

Mura Zorgadvies 

Edisonring 15
6669 NA Dodewaard
0488 – 41 7400
Info@mura.nl
www.mura.nl

Proscoop

Dokter Klinkertweg 16
8025 BS Zwolle
055- 505 8610
info@proscoop.nl
www.proscoop.nl

ROS Friesland

Gezondheidsboulevard
Dalhuysenstraat 35
8448 EW Heerenveen
0513 – 62 6805
info@rosfriesland.nl
www.rosfriesland.nl

 

Elaa

Hoogte Kadijk 143C
1018BH Amsterdam
088 – 34 33 000
info@elaa.nl
www.elaa.nl

Roset

Deldenerstraat 61
7551 AC Hengelo
074 – 249 8585
info@roset-twente.nl
www.roset-twente.nl

Raedelijn

Herculeslaan 10
3584 AB Utrecht
030 – 264 4546
info@raedelijn.nl
www.raedelijn.nl

Reos

Legewerfsteeg 10
2312 GW Leiden
071 – 566 1818
info@reos.nl
www.reos.nl

Robuust

Lichttoren 32 (Igluu)
5611 BJ Eindhoven
085 - 401 81 85
info@rosrobuust.nl
www.rosrobuust.nl

 

 

EerstelijnsZorg Zoetermeer

Zilverstraat 1 (4e etage)
2718 RP Zoetermeer
079 - 320 86 86
info@eerstelijnszorgzoetermeer.nl
https://zoetermeergezond.nl

Samergo

Marconistraat 16
3029 AK ROTTERDAM
010 – 241 0222 
info@samergo.nl
www.samergo.nl 

ZONH

Drechterwaard 100 - 104
1824 DX Alkmaar
072 54 14 600
info@zonh.nl
www.zonh.nl

ZEL

Stokdijkkade 21a
2671 GX Naaldwijk
0174 – 21 0440
secretariaat@zel.nl
www.zel.nl