We interviewen paramedische netwerken over hun samenwerkingsproces. Voor dit artikel spreken we met Alice ten Kate van Platform Paramedie Zuid Limburg. “In het voorjaar van 2022 werden paramedische praktijken in Zuid Limburg benaderd om deel nemen aan bijeenkomsten in het kader van het landelijk programma Organisatiegraad Paramedische Zorg.

Vanuit het FOZL-bestuur (Fysiotherapeuten Oostelijk Zuid-Limburg) en later ook namens de fysio’s in de Mijn Zorgtransitie (MZT, transitie van de 2e naar de 1e lijn) sloot ik vanuit de Mijnstreek aan.

Het bericht was duidelijk, in iedere regio maken zorgpartijen met elkaar afspraken over de veranderingen van de zorg in de toekomst. Eerstelijns paramedici zitten daar vaak niet aan tafel omdat zij niet regionaal georganiseerd zijn. In onze regio gingen we daarom met elkaar aan de slag.

Zes paramedische beroepen vormden een kernteam: diëtetiek, logopedie, huidtherapie, oefentherapie, ergotherapie en fysiotherapie. Zij vertegenwoordigen de collega’s uit de regio. Dat was aanvankelijk een probleem, want een aantal disciplines waren monodisciplinair nog niet georganiseerd. Voor deze disciplines betekende dit: eerst een regionale monodisciplinaire organisatie opzetten met deelname van zo veel mogelijk collega’s. Samen voerden we ondertussen de discussie wat deze gezamenlijkheid (multidisciplinair) ons eigenlijk op kan leveren?

Invloed
“Met het kernteam hielden we daarom sessies om helder te krijgen wat de meerwaarde van een multidisciplinair netwerk is en wat hierin onze focus en doelstelling moet zijn. We gebruikten hiervoor een heel handig Format: Forming- Focus-Forward-Finish en kregen daarmee zicht op onze mogelijke rol in de regio in het bereiken van de doelen van IZA/GALA. Aan de hand van de uitkomsten schreven we een ‘positionpaper’ waarin dit verwoord stond. Forward betekende dat we onszelf van af nu als Platform Paramedie Zuid Limburg (PPZL) presenteren en in beeld komen bij relevante personen en partijen zoals de achterban, zorgverzekeraar, GGD en andere stakeholders. En het werkte.

Het was inmiddels zomer 2023, de tijd dat de regiobeelden opgeleverd werden. We werden door de regionale zorgverzekeraar uitgenodigd om aan te sluiten bij de Brede Sessie Regiobeeld Zuid Limburg, de bijeenkomst waar brede maatschappelijke input werd opgehaald. Tegen de tijd dat Het ‘Regioplan Zuid-Limburg’ vorm kreeg (winter 2023) werden we gevraagd of iemand van ons platform zitting wilde nemen in het Beleids Advies Team (BAT). Het platform schoof mij naar voren. We zitten als paramedisch platform dus sindsdien aan tafel in de regio.

Ingewikkelde discussies
“Het lijkt alsof dit allemaal heel smooth ging, maar ondertussen waren er soms stevige discussies met de monodisciplinaire netwerken. Over bijvoorbeeld: Wat betekenen de transitieplannen in het Regioplan voor de lokale en subregionale netwerken die er al zijn? Paramedici vormen een deel van de oplossing, maar hoe wordt hun inzet gefinancierd?
Het landelijke programma Organisatiegraad gaf wel de noodzaak door aan de paramedici om aan te sluiten bij het nieuwe platform, maar formeel bestonden we nog niet. Dat was complex. Tel daarbij op dat bij de bestaande monodisciplinaire netwerken geen budget was voor een nieuw initiatief dan snap je dat het de kartrekkers niet stonden te popelen. Degenen die zich hiervoor inzetten doen dit in hun vrije tijd. Dat kan natuurlijk niet blijven duren.

Hadden we moeten wachten tot er financiering was? Want dat geluid was er. Wat had dat voor de rol die we nu al hebben betekend? Het wel of niet onbetaald deelnemen aan deze transitie zijn nog steeds best ingewikkelde discussies maar wel heel goed om met elkaar te voeren.”

Inrichting bestuur
“PPZL ontwikkelde zich vervolgens voorspoedig en we werkten toe naar een bestuur. Bij de rolverdeling hebben we gekeken naar ieders competenties en waarde voor PPZL. Van iedere bestuurder wordt verwacht niet alleen voor de eigen discipline te gaan. Een discipline overstijgende instelling voor alle paramedici is dus een must!

Bijdrage ROS
“Vooral bij de vorming van het platform, hoe doe je dat, waren we blij met de kennis en ervaring van de ROS. Jurjen Scharten, programmamanager bij ROS Robuust, plaatste de noodzaak van een paramedisch platform in een groter kader en bracht de urgentie goed in beeld. Hij wist wat er in de regio en landelijk speelt en gaf vooral in het begin de richting aan. Jurjen heeft duidelijk gemaakt dat als we nú niet meedoen, we de boot echt missen. Daarnaast hielp hij de nieuwe monodisciplinaire netwerken op weg. Voor ons zit de meerwaarde van de ROS dan ook in de kennis van wat er landelijk speelt en die vertalen naar de regio, met kennis van de regio.

Gaandeweg vonden we steeds meer onze weg zelf. Wel werd af en toe bijsturing vanuit Robuust gemist bij bovengenoemde discussies in de regio. Ik voelde me daar best wel eens alleen in staan. Gelukkig vind je dan wel weer steun bij anderen die je op het pad houden. Daarbij is het goed te weten dat we nog terug kunnen vallen op Jurjen als sparringpartner.”

Vervolgstappen
Met het doorontwikkelen van zowel Mijn Zorgtransitie(MZT) als het Paramedisch Platform Zuid-Limburg (PPZL) bleek dat het uiteindelijk voor zowel MZT als voor mij geen werkbare keuze was om ook vanuit MZT vertegenwoordigd te zijn in PPZL. Daarom hebben PPZL en MZT besloten voortaan als partners náást elkaar op te trekken.

Binnenkort hebben we de eerste bijeenkomst met de besturen van alle monodisciplinaire netwerken en vertegenwoordigers van opleidingen en landelijke branches. We hebben veel te vertellen, over de weg tot nu toe, over onze ambities in het kader van het Regioplan en hoe we ons voorstellen die te realiseren. We willen met hen in gesprek over hoe we onze formele organisatiestructuur voor ons zien, en wat dat voor de netwerken betekent. Dit is een belangrijk moment voor het Platform Paramedie Zuid-Limburg: samen aan de slag. In het najaar organiseren we dan een grote conferentie voor de hele achterban, alle paramedici in onze regio.“

Trots!
“Terugkijkend hebben we al best veel bereikt in korte tijd. Ik ben er vooral trots op dat we aan tafel zitten in de regio en daarmee invloed hebben op de veranderingen die moeten plaatsvinden.
En…ik geef nu wel dit interview maar ik wil benadrukken dat iedereen van het bestuur dit verhaal had kunnen vertellen. We doen dit echt samen! Zoiets kan ook alleen maar vorm krijgen door het samen te doen. We zijn er nog niet maar met elkaar werken we eraan om de zorg voor onze inwoners toegankelijk en betaalbaar te houden zodat ze de zorg krijgen die ze nodig hebben.

Samen werken aan een vitaal en gezond Zuid Limburg. Dat is de ‘Finish’ waar we voor gaan!”

De ROS’en voerden het landelijke programma uit en gaven strategische en praktische begeleiding bij het opstarten en verder ontwikkelen van een paramedisch netwerk. We interviewen paramedische netwerken over hun samenwerkingsproces. Lees meer over deze landelijke opdracht aan de ROS’en.