In de regio Apeldoorn Zutphen zijn zeven beroepsgroepen uit de eerstelijns paramedie verenigt in de coöperatie PAZeo (Paramedie netwerk Apeldoorn Zutphen en omgeving). Aan het woord is Hans Nijhoff, voorzitter van het netwerk.

“Paramedische beroepsgroepen hebben na een verkenning besloten om samen een netwerk te gaan vormen. Een klein jaar geleden ben ik benaderd met de vraag of ik voorzitter zou willen zijn van dit netwerk.

Ik heb zelf een achtergrond in de fysiotherapie en pakte daar ook bestuurlijke zaken op. De laatste acht jaar heb ik mij bezig gehouden met het organisatorisch begeleiden van diverse ketens in de zorg. Ik was eigenlijk bezig mijn werkzaamheden af te bouwen, maar toen deze vraag op mijn pad kwam kon ik niet anders dan ‘ja’ zeggen. Ik heb nu het voorrecht om deze groep professionals aan te sturen en samen te werken aan een mooie en noodzakelijke beweging in onze regio.”

Kennismaken en onderling contact
PAZeo kent een dagelijks bestuur van drie personen. Zij overleggen wekelijks met elkaar. Daarnaast kent het bestuur leden uit de verschillende beroepsgroepen. Per groep zijn dit er twee, een uit Apeldoorn en een uit Zutphen. In grotere overleggen sluit altijd een van hen aan en hebben zij als buddy de taak om de collega uit de andere regio op de hoogte te houden.  

Hans: “We zijn onze samenwerking gestart met kennis maken en te vertellen wat je precies doet. Daarbij bleek dat het lang niet altijd helder was wat de mogelijkheden van elke discipline waren. Het resultaat is dat we elkaar onderling nog beter weten te vinden. Natuurlijk werd al wel onderling samengewerkt, maar nog niet zo gestructureerd als nu. Naast onze overleggen communiceren we onderling met behulp van nieuwsbrieven en weten we elkaar gemakkelijk te vinden via bijvoorbeeld WhatsApp.”

Samen voor een duurzaam gezonde regio
Samenwerking tussen alle zorgprofessionals in de regio krijgt steeds meer nadruk, zeker met het verschijnen van het Integraal Zorgakkoord, het Gezond en Actief Leven Akkoord en het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen. Om ervoor te zorgen dat ook de paramedici op een goede manier aan tafel zitten, is een samenwerking van deze beroepsgroepen een must.

Hans: “De groep paramedici zijn dermate groot en verspreid, maar door dit te clusteren kunnen we een duidelijk aanspreekpunt zijn en ook onze verantwoordelijkheid nemen in de zorgtransitie en de vraagstukken die dit met zich meebrengt. Willen we met elkaar de hoge standaard van zorg en welzijn kunnen borgen, dan moeten er goede afspraken worden gemaakt en is ook participatie van de inwoner nodig. PAZeo wil een rol spelen in zorg en dienstverlening.  Dat dit domeinoverstijgend is geworden, vind ik heel belangrijk.”

ROS van toegevoegde waarde
Proscoop-adviseurs Anita Lahuis en Esmay Vos zijn betrokken bij het verenigen van de verschillende beroepsgroepen in het kader van het landelijke programma Organisatiegraad Paramedische Zorg.

Hans: “In mijn carrière heb ik al eerder met de ROS’en te maken gehad. Ik was blij verrast met de voortvarende aanpak van de ROS in dit traject. Proscoop was echt de stuwende kracht om dit samen voor elkaar te krijgen. Anita en Esmay wisten het iedere keer naar het juiste niveau te tillen en de juiste vragen te stellen: wat willen jullie bereiken? Waar willen jullie naar toe? Als het gesprek niet meer ging over het gezamenlijk belang, dan konden zij dit goed benoemen en het terugbrengen. Ook het managen van verwachtingen (‘Dat doet de ROS toch ook even wel?’) lukt goed, al is dat soms best lastig. Toen het netwerk voldoende stond, wisten Anita en Esmay op het juiste moment een stap achteruit te zetten.”

Hans sluit af: “We zijn absoluut tevreden over de manier waarop dit is gegaan. Als zij dit niet op deze manier hadden gedaan, dan was deze samenwerking niet geslaagd. Daar mogen ze best trots op zijn!”

Op de juiste plekken aan tafel
Begin 2024 werden de beroepsgroepen officieel verenigd in de coöperatie PAZeo. Inmiddels is ook hun website live. PAZeo zit op dit moment op verschillende plekken aan tafel en is een gesprekspartner als het gaat om bijvoorbeeld de verschillende ketenaanpakken zoals valpreventie, Gecombineerde Leefstijl Interventie en Kinderen met overgewicht en obesitas. Daarnaast is er een sociale kaart over het aanbod van paramedici in ontwikkeling voor de regio Apeldoorn Zutphen en is PAZEO betrokken bij de versterking van de eerstelijnszorg in de regio.

Hans: “We maken mooie stappen samen, op weg naar een duurzaam gezonde regio. We zoeken meer de samenwerking met andere eerstelijns professionals en het sociaal domein. En als ik ergens tegen aanloop, neem ik nog graag even contact op de ROS. Want samenwerking werkt!”

We interviewen paramedische netwerken over hun samenwerkingsproces. De oprichting van de Regionale Organisatie Paramedici Noord Nederland (ROEPNN) in 2022 is een stap waar voorzitter Marja Mulder en Hinda Stegeman en Paulien den Arend van Zorgadvies Groningen erg trots op zijn.

Programma Organisatiegraad Paramedische Zorg
Eerstelijnszorgprofessionals samenbrengen is een doelstelling uit het Programma  Organisatiegraad Paramedische Zorg. Dit programma komt voort uit de Bestuurlijke Afspraken Paramedische Zorg 2019-2022. En als trekker van dit programma vanuit haar rol bij het ROS-Netwerk, is Hinda Stegeman erg content met ROEPNN. Ze is immers mede verantwoordelijk dat paramedici in de verschillende regio’s met deze opdracht aan de slag gaan. ‘Het is echt mooi dat een thema dat landelijk hoog op de agenda’s staat, zo voortvarend is opgepakt door paramedici uit Groningen en adviseurs van Zorgadvies Groningen’.

Wat is ROEPNN
ROEPNN is een initiatief van Fysio Ketenzorg Groningen en Diëtisten Coöperatie Groningen. Het is een zorggroep die de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) in Groningen en de kop van Drenthe inkoopt via de zorgverzekeraars. Diëtisten en fysiotherapeuten met leefstijlcoachaantekening en leefstijlcoaches profiteren van de samenwerking.

“Op dit moment kijken we of we de georganiseerde logopedisten en andere disciplines kunnen toevoegen”, licht Paulien den Arend van Zorgadvies Groningen toe. “Zodat ROEPNN een zorggroep wordt voor alle paramedici in Groningen, dat is het uiteindelijke doel.”

Groepen bij elkaar krijgen
“Wat meegeholpen heeft om tot ROEPNN te komen, is dat zowel de fysiotherapeuten als de diëtisten al een coöperatie hadden. En dat deze twee al in samenwerking met Menzis aan het onderzoeken waren hoe de GLI uitgerold kon worden in de regio”, stelt Hinda. Beide coöperaties besloten dat samen te doen. De rol van Zorgadvies Groningen ging in het begin vooral over de ondersteuning en uitwerking van de vraag ‘waar staan we voor? en ‘hoe gaan we samenwerken?’. Bij de begeleiding van de opzet van ROEPNN hebben we samengewerkt met de beide beroepsorganisaties. Met name de regioadviseur van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF) heeft zich bezig gehouden met de bedrijfsmatige ondersteuning van ROEPNN.

De meerwaarde van Zorgadvies Groningen
“Als onafhankelijke netwerkregisseur weten wij hoe je de intentie om samen te werken, het beste kunt aanvliegen. Hoe je moet besturen. We weten wat er regionaal en landelijk allemaal speelt en wie belangrijke stakeholders zijn”, aldus Paulien, “Het wiel zelf uitvinden is echt overbodig.” Ze geeft verder aan dat met name de onafhankelijke rol goed uitpakt: “In mijn rol als neutrale adviseur kan ik gemakkelijker ingewikkelde of zelfs gevoelige onderwerpen aankaarten. Dat maakt dat alles bespreekbaar is en dus ter tafel komt.”

Marja Mulder, fysiotherapeut, leefstijlcoach en voorzitter ROEPNN: “Via ROEPNN zijn we beter zichtbaar voor regionale samenwerkingspartners, zoals de Groninger ziekenhuizen, gemeenten, zorgverzekeraars en de huisartsen coöperatie.”

“ROEPNN doet inmiddels mee bij belangrijke thema’s in Groningen”, vult Hinda aan. ‘Ze hebben echt positie ingenomen, bijvoorbeeld bij Gezond Groningen en zitten aan tafel bij belangrijke thema’s als valpreventie of overgewicht bij kinderen.”

Marja Mulder, fysiotherapeut, leefstijlcoach en voorzitter ROEPNN: “Via ROEPNN zijn we beter zichtbaar voor regionale samenwerkingspartners, zoals de Groninger ziekenhuizen, gemeenten, zorgverzekeraars en de huisartsen coöperatie. We hadden deze mooie en belangrijke stappen richting passende zorg nooit kunnen zetten zonder ondersteuning van Zorgadvies Groningen, de Groninger Diëtisten Coöperatie en de Fysioketenzorg Noord. Zorgadvies Groningen ondersteunt ons nu bij het voeren van verkennende gesprekken met GROLOCO, de Groningse logopedisten coöperatie.”

Opdracht afgerond?
“Nee, wat Zorgadvies Groningen betreft niet. We zijn blij met het resultaat tot nu toe, maar zien ook graag nog meer groepen aangehaakt”, vertelt Paulien. “Afgelopen jaar hebben we geholpen bij het zich organiseren van de logopedisten. Momenteel begeleiden we het gesprek van de regionale logopedisten coöperatie (GroLoCo) met zorggroep ROEPNN over hoe een samenwerking eruit kan zien. Dit jaar gaan wij in gesprek met de ergotherapeuten en oefentherapeuten over hun organisatiegraad. Niet iedereen is zo georganiseerd als de fysiotherapeuten. Dat zou misschien eerst moeten gebeuren. Mocht die vraag er komen, dan pakken wij van Zorgadvies Groningen die graag op.”

Het programma Organisatiegraad Paramedische Zorg verhoogt nu in 19 regio’s, waaronder dus Groningen, de organisatiegraad van paramedici. Het ROS-Netwerk heeft van het programma de vraag gekregen om de komende maanden nog 6 regio’s te begeleiden.

We interviewen paramedische netwerken over hun samenwerkingsproces. Voor dit artikel spreken we met Alice ten Kate van Platform Paramedie Zuid Limburg. “In het voorjaar van 2022 werden paramedische praktijken in Zuid Limburg benaderd om deel nemen aan bijeenkomsten in het kader van het landelijk programma Organisatiegraad Paramedische Zorg.

Vanuit het FOZL-bestuur (Fysiotherapeuten Oostelijk Zuid-Limburg) en later ook namens de fysio’s in de Mijn Zorgtransitie (MZT, transitie van de 2e naar de 1e lijn) sloot ik vanuit de Mijnstreek aan.

Het bericht was duidelijk, in iedere regio maken zorgpartijen met elkaar afspraken over de veranderingen van de zorg in de toekomst. Eerstelijns paramedici zitten daar vaak niet aan tafel omdat zij niet regionaal georganiseerd zijn. In onze regio gingen we daarom met elkaar aan de slag.

Zes paramedische beroepen vormden een kernteam: diëtetiek, logopedie, huidtherapie, oefentherapie, ergotherapie en fysiotherapie. Zij vertegenwoordigen de collega’s uit de regio. Dat was aanvankelijk een probleem, want een aantal disciplines waren monodisciplinair nog niet georganiseerd. Voor deze disciplines betekende dit: eerst een regionale monodisciplinaire organisatie opzetten met deelname van zo veel mogelijk collega’s. Samen voerden we ondertussen de discussie wat deze gezamenlijkheid (multidisciplinair) ons eigenlijk op kan leveren?

Invloed
“Met het kernteam hielden we daarom sessies om helder te krijgen wat de meerwaarde van een multidisciplinair netwerk is en wat hierin onze focus en doelstelling moet zijn. We gebruikten hiervoor een heel handig Format: Forming- Focus-Forward-Finish en kregen daarmee zicht op onze mogelijke rol in de regio in het bereiken van de doelen van IZA/GALA. Aan de hand van de uitkomsten schreven we een ‘positionpaper’ waarin dit verwoord stond. Forward betekende dat we onszelf van af nu als Platform Paramedie Zuid Limburg (PPZL) presenteren en in beeld komen bij relevante personen en partijen zoals de achterban, zorgverzekeraar, GGD en andere stakeholders. En het werkte.

Het was inmiddels zomer 2023, de tijd dat de regiobeelden opgeleverd werden. We werden door de regionale zorgverzekeraar uitgenodigd om aan te sluiten bij de Brede Sessie Regiobeeld Zuid Limburg, de bijeenkomst waar brede maatschappelijke input werd opgehaald. Tegen de tijd dat Het ‘Regioplan Zuid-Limburg’ vorm kreeg (winter 2023) werden we gevraagd of iemand van ons platform zitting wilde nemen in het Beleids Advies Team (BAT). Het platform schoof mij naar voren. We zitten als paramedisch platform dus sindsdien aan tafel in de regio.

Ingewikkelde discussies
“Het lijkt alsof dit allemaal heel smooth ging, maar ondertussen waren er soms stevige discussies met de monodisciplinaire netwerken. Over bijvoorbeeld: Wat betekenen de transitieplannen in het Regioplan voor de lokale en subregionale netwerken die er al zijn? Paramedici vormen een deel van de oplossing, maar hoe wordt hun inzet gefinancierd?
Het landelijke programma Organisatiegraad gaf wel de noodzaak door aan de paramedici om aan te sluiten bij het nieuwe platform, maar formeel bestonden we nog niet. Dat was complex. Tel daarbij op dat bij de bestaande monodisciplinaire netwerken geen budget was voor een nieuw initiatief dan snap je dat het de kartrekkers niet stonden te popelen. Degenen die zich hiervoor inzetten doen dit in hun vrije tijd. Dat kan natuurlijk niet blijven duren.

Hadden we moeten wachten tot er financiering was? Want dat geluid was er. Wat had dat voor de rol die we nu al hebben betekend? Het wel of niet onbetaald deelnemen aan deze transitie zijn nog steeds best ingewikkelde discussies maar wel heel goed om met elkaar te voeren.”

Inrichting bestuur
“PPZL ontwikkelde zich vervolgens voorspoedig en we werkten toe naar een bestuur. Bij de rolverdeling hebben we gekeken naar ieders competenties en waarde voor PPZL. Van iedere bestuurder wordt verwacht niet alleen voor de eigen discipline te gaan. Een discipline overstijgende instelling voor alle paramedici is dus een must!

Bijdrage ROS
“Vooral bij de vorming van het platform, hoe doe je dat, waren we blij met de kennis en ervaring van de ROS. Jurjen Scharten, programmamanager bij ROS Robuust, plaatste de noodzaak van een paramedisch platform in een groter kader en bracht de urgentie goed in beeld. Hij wist wat er in de regio en landelijk speelt en gaf vooral in het begin de richting aan. Jurjen heeft duidelijk gemaakt dat als we nú niet meedoen, we de boot echt missen. Daarnaast hielp hij de nieuwe monodisciplinaire netwerken op weg. Voor ons zit de meerwaarde van de ROS dan ook in de kennis van wat er landelijk speelt en die vertalen naar de regio, met kennis van de regio.

Gaandeweg vonden we steeds meer onze weg zelf. Wel werd af en toe bijsturing vanuit Robuust gemist bij bovengenoemde discussies in de regio. Ik voelde me daar best wel eens alleen in staan. Gelukkig vind je dan wel weer steun bij anderen die je op het pad houden. Daarbij is het goed te weten dat we nog terug kunnen vallen op Jurjen als sparringpartner.”

Vervolgstappen
Met het doorontwikkelen van zowel Mijn Zorgtransitie(MZT) als het Paramedisch Platform Zuid-Limburg (PPZL) bleek dat het uiteindelijk voor zowel MZT als voor mij geen werkbare keuze was om ook vanuit MZT vertegenwoordigd te zijn in PPZL. Daarom hebben PPZL en MZT besloten voortaan als partners náást elkaar op te trekken.

Binnenkort hebben we de eerste bijeenkomst met de besturen van alle monodisciplinaire netwerken en vertegenwoordigers van opleidingen en landelijke branches. We hebben veel te vertellen, over de weg tot nu toe, over onze ambities in het kader van het Regioplan en hoe we ons voorstellen die te realiseren. We willen met hen in gesprek over hoe we onze formele organisatiestructuur voor ons zien, en wat dat voor de netwerken betekent. Dit is een belangrijk moment voor het Platform Paramedie Zuid-Limburg: samen aan de slag. In het najaar organiseren we dan een grote conferentie voor de hele achterban, alle paramedici in onze regio.“

Trots!
“Terugkijkend hebben we al best veel bereikt in korte tijd. Ik ben er vooral trots op dat we aan tafel zitten in de regio en daarmee invloed hebben op de veranderingen die moeten plaatsvinden.
En…ik geef nu wel dit interview maar ik wil benadrukken dat iedereen van het bestuur dit verhaal had kunnen vertellen. We doen dit echt samen! Zoiets kan ook alleen maar vorm krijgen door het samen te doen. We zijn er nog niet maar met elkaar werken we eraan om de zorg voor onze inwoners toegankelijk en betaalbaar te houden zodat ze de zorg krijgen die ze nodig hebben.

Samen werken aan een vitaal en gezond Zuid Limburg. Dat is de ‘Finish’ waar we voor gaan!”

De ROS’en voerden het landelijke programma uit en gaven strategische en praktische begeleiding bij het opstarten en verder ontwikkelen van een paramedisch netwerk. We interviewen paramedische netwerken over hun samenwerkingsproces. Lees meer over deze landelijke opdracht aan de ROS’en.