Op ontdekking in de eerstelijnszorg naar nieuwe perspectieven

Op ontdekking in de eerstelijnszorg naar nieuwe perspectieven

11 december 2017
Persoonsgerichte zorg, Populatiegerichte zorg, Regionale samenwerking tussen eerste lijn

Raedelijn organiseerde eind november een bijeenkomst met als titel: “Waarmee kan ik u helpen? Op ontdekking in en om de eerstelijnszorg”. Met als doel om gezamenlijk te kijken wat er binnen de bestaande context en het bestaande systeem mogelijk is aan nieuwe perspectieven. Want soms kan er meer dan we denken.

Dat het thema aanspreekt, blijkt wel uit de bijna 200 belangstellenden. Alle eerstelijnsdisciplines waren vertegenwoordigd en daarnaast nog sociaal ondernemers, managers/directeuren, ambtenaren van gemeenten en zorgverzekeraars.

Raedelijn directeur Nienke Hulshof wijst in haar welkomstwoord op het veranderde zorglandschap, waarbij de richting duidelijk is, maar zonder uitgezette route. “Dat leidt tot een nieuwe manier van werken, waarbij er niet direct duidelijke antwoorden zijn op vragen. De patiënt centraal zetten, betekent de mens als uitgangspunt nemen en niet het systeem. Raedelijn durft te zoeken naar nieuwe wegen, samen met pioniers en voorlopers. Zoals we ook bij deze bijeenkomst samen op ontdekkingstocht gaan naar nieuwe ideeën.”

Twijfelen mag? Twijfelen moet!
Dagvoorzitter Myrthe Hilkens, journalist en voormalig Tweede Kamerlid, stelt dat een systeem dat dichtgetimmerd is met regels en wetten de creativiteit ondersneeuwt. Hoe kun je dan toch plezier in je werk houden? “Er samen voor staan en gaan, kan daaraan bijdragen”, is de overtuiging van Raedelijn adviseur Matthijs Zwier. “En vooral: blijf twijfelen. Dat voorkomt dat je verkokerd raakt.” Zijn lijfspreuk: “Zolang ik blijf twijfelen, boek ik vooruitgang. Ik wil in verwarring gebracht zijn om de richting te kunnen kiezen. Zodra ik zekerheid heb, blijf ik stilstaan. Kijk wat je van elkaar kunt leren, blijf nieuwsgierig.”

Betrokkenheid
Hann (Hann met lef) van Schendel heeft vanwege haar spierziekte veel ervaring met de zorg vanuit de patiëntenkant. Haar laatste blog gaat over haar huisartsenbezoeken, vroeger en nu. Ze benoemt scherp het contact huisarts / patiënt: “de menselijke betrokkenheid moet plaatsvinden in de spreekkamer, maar dat kan alleen als de patiënt toevallig op het spreekuur verschijnt”.

Warsdenkers en -doeners
Een groot aantal sessies deze dag werd geleid door “dwarsdenkers en -doeners”. Mensen die buiten de gewone paden durven te denken en te handelen. Zoals Carin Gaemers, bekend van haar inzet met Hugo Borst, voor betere verpleeghuiszorg. En Toosje Valkenburg, een van de initiatiefnemers van ‘Het roer moet om’, het terugdringen van administratieve druk bij zorgverleners.  Twee dames die elk vanuit een eigen perspectief zijn opgekomen voor hun eigen vak en vakgebied en veel hebben bereikt. Beide onderwerpen staan nu op de politieke agenda en ook maatschappij-breed is er een omslag in het denken over deze thema’s. Dat dit niet vanzelf gaat, moge duidelijk zijn. Een heldere visie, een diepgewortelde overtuiging van de noodzaak en een lange adem zijn daarbij onmisbaar.

Shirine Moerkerken, Strange, Strategie en Change, constateert dat samenwerken een vorm is van intimiteit, ook al is het zakelijk. “Dat veroorzaakt altijd spanning. Het gaat vaak meer over verschil en zelfs conflict dan over verbinden.” Ze benadrukt het belang om onderscheid te maken tussen observatie, interpretatie en oordeel. “Vaak starten de mensen vanuit een oordeel in plaats van observatie.”

De patiënt centraal zetten betekent:
de mens als uitgangspunt, niet het systeem

Ontwerper Michiel Prins werkt onder meer via social design aan complexe vraagstukken bij bedrijven. “Werk niet vanuit aannames”, benadrukt hij. “Stel open vragen, luister goed en vraag door. Transitie is nodig, maar laat het idee los hoe je dat moet doen, dus start niet vanuit een vooraf bedachte oplossing.” Fysiotherapeut en ondernemer Randy Haalboom bevestigt dit uitgangspunt. “Dingen gaan nooit zoals je vooraf bedenkt, dus begin gewoon. Kies daarbij niet voor meer van hetzelfde.” Hij voegt daaraan toe: “En wees overtuigd van je eigen kunnen, heb daar vertrouwen in.”

Perverse prikkels
Na de bijeenkomsten met een keur van interessante sprekers, was het woord aan Joris Luyendijk, journalist en publicist. In zijn boek ‘Dit kan niet waar zijn’ beschrijft hij de bancaire wereld. Daaruit zijn zeker lessen te trekken voor de gezondheidszorgsector. Zoals het gegeven dat door schaalvergroting en marktwerking mensen in de top niet weten wat er op de werkvloer gebeurt. “Maar”, stelt Luyendijk, “men wil graag zien dat het kwaad een persoon is, een slechterik met wie men kan afrekenen. Dat is echter nooit het geval. Het gaat fout vanwege perverse prikkels: een beloning voor gedrag om dingen te doen die niet in het algemeen belang zijn. Hoe ga je als professional om in een veld waar mensen binnen de regels soms worden gedwongen om dingen te doen die slecht zijn, die daarvoor worden beloond of die worden afgestraft als ze dingen doen die goed zijn?”

Met kleine stappen naar beter
“Systemen zijn altijd bedacht als oplossing voor een eerder systeem”, stelt Luyendijk vast. “Alleen: de problemen daarvan zijn we al weer vergeten. En ook het nieuwe systeem brengt onlosmakelijk ongewenste neveneffecten met zich mee.” Toch ziet Luyendijk het niet somber in. “We gaan steeds iets vooruit. Ik ben geneigd te geloven in kleine stappen om zo de wereld iets beter te maken.”

Veranderkundige kennis
De deelnemers hebben deze bijeenkomst veel inspiratie opgedaan om vanuit de eigen werkplek te kunnen omgaan met de vele uitdagingen in de zorg. Raedelijn zet haar veranderkundige kennis in om hen daarin te ondersteunen. Kijk op www.raedelijn.nl. Heeft u zelf goede ideeën of wilt u deelnemen aan een brede dialoog? Dat kan via de digitale community op Facebook “Werken aan de eerstelijnszorg”.

Bron: Zorgenz

Terug

ROS in uw regio

Wilt u meer weten over de ROS in uw regio? Het overzicht van alle contactgegevens vindt u op de interactieve kaart:

1ste Lijn Amsterdam heet vanaf 1 januari Elaa

Hoogte Kadijk 143C
1018BH Amsterdam
088 – 34 33 000
info@elaa.nl
www.elaa.nl

Proscoop

Lage Bergweg 10
7361 GT Beekbergen
055 – 505 8610
info@proscoop.nl
www.proscoop.nl

 

Elann

Damsterdiep 191e
9713 EC Groningen
050 – 366 6444
info@elann.nl
www.elann.nl

Lijn 1 Haaglanden

Uhlenbeckstraat 1
2273 CE Voorburg
070 - 300 8777
info@lijn1haaglanden.nl
www.lijn1haaglanden.nl

 

OOGG

Edisonring 15
6669 NA Dodewaard
0488 – 41 7400
info@oogg.nl
www.oogg.nl

Proscoop

Dokter Klinkertweg 16
8025 BS Zwolle
038 – 455 7080
info@proscoop.nl
www.proscoop.nl

ROS Friesland

Gezondheidsboulevard
Dalhuysenstraat 35
8448 EW Heerenveen
0513 – 62 6805
info@rosfriesland.nl
www.rosfriesland.nl

 

ROS Almere heet vanaf 1 januari Elaa

Wisselweg 33
1314 CB Almere
088 – 34 33 000
info@elaa.nl
www.elaa.nl

Roset

Deldenerstraat 61
7551 AC Hengelo
074 – 249 8585
info@roset-twente.nl
www.roset-twente.nl

Raedelijn

Herculeslaan 10
3584 AB Utrecht
030 – 264 4546
info@raedelijn.nl
www.raedelijn.nl

Reos

Legewerfsteeg 10
2312 GW Leiden
071 – 566 1818
info@reos.nl
www.reos.nl

Robuust

Lichttoren 32 (Igluu)
5611 BJ Eindhoven
085 - 401 81 85
info@rosrobuust.nl
www.rosrobuust.nl

 

 

SGZ

Croesinckplein 24-26
2722 EA Zoetermeer
079 - 320 8686
ros@sgzoetermeer.nl
www.sgzros.nl

Steunpunt Koel

IJsselmeer 34
3332 EX Zwijndrecht
078 – 619 3068
info@steunpuntkoel.nl
www.steunpuntkoel.nl

ZONH

W.M. Dudokweg 69
1703 DC Heerhugowaard
072 54 14 600
info@zonh.nl
www.zonh.nl

ZorgImpuls

Schiedamsedijk 41a
3011 ED Rotterdam
010 – 241 0222
info@zorgimpuls.nl
www.zorgimpuls.nl

ZEL

Stokdijkkade 21a
2671 GX Naaldwijk
0174 – 21 0440
secretariaat@zel.nl
www.zel.nl